Poniedziałek, 16 listopada Imieniny: Małgorzata, Edmund, Gertruda
Teraz Poniedziałek, 16 listopada 2026

Kopiec Kościuszki w Krakowie — historia i co zobaczyć

Przewodnik Rafał Walczak 4 min czytania

Kopiec Kościuszki
Fot. Mach240390 · „KopiecKościuszkiOrazKaplicaBłBronisławy-WidokZPołudnia-POL, Kraków” · licencja CC BY 3.0 · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Kopiec Kościuszki to jeden z pięciu kopców krakowskich, usypany ku czci Tadeusza Kościuszki na Górze św. Bronisławy w Dzielnicy VII Zwierzyniec. Obiektem zarządza Komitet Kopca Kościuszki, a przy kopcu działa Muzeum Kościuszkowskie i wystawy w zabytkowym Forcie nr 2.

Kopiec Kościuszki stoi na Górze św. Bronisławy na Zwierzyńcu, w zachodniej części Krakowa. Dedykowany jest Tadeuszowi Kościuszce i jest jednym z pięciu tradycyjnych kopców w mieście. Od momentu powstania nad kopcem pieczę sprawuje Komitet Kopca Kościuszki, utworzony w 1820 roku.

Jak powstał Kopiec Kościuszki?

Decyzję o usypaniu kopca podjęto, by upamiętnić postać Naczelnika. Senat Rządzący Wolnego Miasta Krakowa zatwierdził projekt w lipcu 1820 roku, a uroczyste rozpoczęcie sypania nastąpiło 16 października 1820 roku. Prace trwały trzy lata i w dużej części wykonywali je ochotnicy: w sypaniu brali udział mieszkańcy kraju, weterani powstań oraz odwiedzający Kraków cudzoziemcy.

Budowę zakończono 25 października 1823 roku. Wstępne wymiary kopca wynosiły 80 m średnicy podstawy, 8,5 m średnicy u wierzchołka oraz 34,1 m wysokości; objętość obliczono na około 64 100 m3.

Jak zmieniały się dalsze losy kopca?

Komitet Budowy Pomnika planował wokół kopca założenie osady rolnej dla rodzin chłopskich związanych z insurekcją, jednak plany te nie zostały dokończone. W latach 1850–1856 władze austriackie zajęły szczyt Góry św. Bronisławy i wznosiły umocnienia, w efekcie czego powstał Fort nr 2 "Kościuszko" otaczający kopiec.

W XIX i XX wieku kopiec był wykorzystywany wielokrotnie jako punkt obserwacyjny. W trakcie I wojny światowej Austriacy usunęli kamień pamiątkowy. W okresie II wojny światowej kopiec także służył jako punkt obserwacyjny i miejsce stacjonowania wojsk radzieckich. Po wojnie rozbiórka części fortu trwała do 1957 roku, lecz nie została dokończona.

Co znajduje się przy kopcu i w forcie?

Przy kopcu działa Muzeum Kościuszkowskie, a część zabudowań Fortu nr 2 "Kościuszko" mieści ekspozycje i sale wystawiennicze. Siedziba Komitetu, wraz z wystawami, znajduje się w trzech obiektach fortu.

W forcie zorganizowano następujące ekspozycje:

  • Bastion V: wystawa muzeum kościuszkowskiego z ekspozycjami "Kościuszko – Rozdział I" oraz "Kopce Krakowskie"
  • Kaponiera południowa: galeria figur woskowych "Polaków drogi do wolności" oraz wystawa "Twierdza a Miasto Kraków – 1846–1918"
  • Kurtyna I–V południowa: Centrum Wystawienniczo-Konferencyjne im. T. Kościuszki i wystawy czasowe
  • Wystawy czasowe i prezentacje zorganizowane we współpracy z polskimi i zagranicznymi instytucjami muzealnymi

Kopiec w liczbach

Wymiary podawane dla kopca to między innymi: 35,54 m wysokości oraz wysokość nad poziomem morza 330,14 m. Średnica kopca wynosi 73,25 m, a wraz z wałem oporowym 90,7 m. Objętość całej konstrukcji oceniono na około 167 000 m3. Nachylenie zboczy mieści się w granicach 46°–51°.

Jak dojechać i informacje o zwiedzaniu?

Kopiec posiada połączenie autobusowe z centrum Krakowa, co zapewnia dostęp komunikacją miejską. W forcie działa centrum wystawiennicze i muzeum, a Komitet Kopca Kościuszki prowadzi działalność wystawienniczą w wyremontowanych obiektach.

Zwiedzanie kopca jest objęte opłatą z wyjątkiem kilku dni w roku; szczegóły dotyczące biletów i terminów nie zostały tu podane.

Widoki z kopca?

Na szczycie kopca działa platforma widokowa. W literaturze i opisach kopca wymienia się panoramę miasta i okolic jako jedną z cech wyróżniających obiekt.

W 1997 roku kopiec został poważnie uszkodzony przez ulewy. Po zbiórce przez Komitet Honorowy Ratowania Kopca Kościuszki przeprowadzono remont wart 14,7 mln zł i obiekt udostępniono ponownie 10 listopada 2002 roku. W 2013 roku zakończono prawie dwuletnią restaurację kurtyny I–V fortu, przekształcając ją częściowo w centrum konferencyjno-wystawiennicze. W grudniu 2017 prezydent RP ustanowił Kopiec Kościuszki wraz z otoczeniem pomnikiem historii.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Kiedy usypano Kopiec Kościuszki?
Rozpoczęto sypanie kopca 16 października 1820 roku, a budowę zakończono 25 października 1823 roku.
Ile wysokości ma Kopiec Kościuszki?
Oficjalna wysokość kopca wynosi 35,54 m; wysokość nad poziomem morza to 330,14 m.
Czy Kopiec Kościuszki jest udostępniony zwiedzającym?
Kopiec i muzeum przy nim są udostępnione zwiedzającym; z wyjątkiem kilku dni w roku zwiedzanie jest objęte opłatą.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Rafał Walczak

Nazywam się Rafał Walczak i w redakcji krakowzbliska.pl prowadzę sekcję Przewodnik. Podpowiadam, gdzie zjeść, gdzie się zatrzymać i co zobaczyć w Krakowie — od ścisłego centrum po okolice, do których warto wyjechać na weekend.

Czytaj również