Kopiec Kościuszki stoi na Górze św. Bronisławy na Zwierzyńcu, w zachodniej części Krakowa. Dedykowany jest Tadeuszowi Kościuszce i jest jednym z pięciu tradycyjnych kopców w mieście. Od momentu powstania nad kopcem pieczę sprawuje Komitet Kopca Kościuszki, utworzony w 1820 roku.
Jak powstał Kopiec Kościuszki?
Decyzję o usypaniu kopca podjęto, by upamiętnić postać Naczelnika. Senat Rządzący Wolnego Miasta Krakowa zatwierdził projekt w lipcu 1820 roku, a uroczyste rozpoczęcie sypania nastąpiło 16 października 1820 roku. Prace trwały trzy lata i w dużej części wykonywali je ochotnicy: w sypaniu brali udział mieszkańcy kraju, weterani powstań oraz odwiedzający Kraków cudzoziemcy.
Budowę zakończono 25 października 1823 roku. Wstępne wymiary kopca wynosiły 80 m średnicy podstawy, 8,5 m średnicy u wierzchołka oraz 34,1 m wysokości; objętość obliczono na około 64 100 m3.
Jak zmieniały się dalsze losy kopca?
Komitet Budowy Pomnika planował wokół kopca założenie osady rolnej dla rodzin chłopskich związanych z insurekcją, jednak plany te nie zostały dokończone. W latach 1850–1856 władze austriackie zajęły szczyt Góry św. Bronisławy i wznosiły umocnienia, w efekcie czego powstał Fort nr 2 "Kościuszko" otaczający kopiec.
W XIX i XX wieku kopiec był wykorzystywany wielokrotnie jako punkt obserwacyjny. W trakcie I wojny światowej Austriacy usunęli kamień pamiątkowy. W okresie II wojny światowej kopiec także służył jako punkt obserwacyjny i miejsce stacjonowania wojsk radzieckich. Po wojnie rozbiórka części fortu trwała do 1957 roku, lecz nie została dokończona.
Co znajduje się przy kopcu i w forcie?
Przy kopcu działa Muzeum Kościuszkowskie, a część zabudowań Fortu nr 2 "Kościuszko" mieści ekspozycje i sale wystawiennicze. Siedziba Komitetu, wraz z wystawami, znajduje się w trzech obiektach fortu.
W forcie zorganizowano następujące ekspozycje:
- Bastion V: wystawa muzeum kościuszkowskiego z ekspozycjami "Kościuszko – Rozdział I" oraz "Kopce Krakowskie"
- Kaponiera południowa: galeria figur woskowych "Polaków drogi do wolności" oraz wystawa "Twierdza a Miasto Kraków – 1846–1918"
- Kurtyna I–V południowa: Centrum Wystawienniczo-Konferencyjne im. T. Kościuszki i wystawy czasowe
- Wystawy czasowe i prezentacje zorganizowane we współpracy z polskimi i zagranicznymi instytucjami muzealnymi
Kopiec w liczbach
Wymiary podawane dla kopca to między innymi: 35,54 m wysokości oraz wysokość nad poziomem morza 330,14 m. Średnica kopca wynosi 73,25 m, a wraz z wałem oporowym 90,7 m. Objętość całej konstrukcji oceniono na około 167 000 m3. Nachylenie zboczy mieści się w granicach 46°–51°.
Jak dojechać i informacje o zwiedzaniu?
Kopiec posiada połączenie autobusowe z centrum Krakowa, co zapewnia dostęp komunikacją miejską. W forcie działa centrum wystawiennicze i muzeum, a Komitet Kopca Kościuszki prowadzi działalność wystawienniczą w wyremontowanych obiektach.
Zwiedzanie kopca jest objęte opłatą z wyjątkiem kilku dni w roku; szczegóły dotyczące biletów i terminów nie zostały tu podane.
Widoki z kopca?
Na szczycie kopca działa platforma widokowa. W literaturze i opisach kopca wymienia się panoramę miasta i okolic jako jedną z cech wyróżniających obiekt.
W 1997 roku kopiec został poważnie uszkodzony przez ulewy. Po zbiórce przez Komitet Honorowy Ratowania Kopca Kościuszki przeprowadzono remont wart 14,7 mln zł i obiekt udostępniono ponownie 10 listopada 2002 roku. W 2013 roku zakończono prawie dwuletnią restaurację kurtyny I–V fortu, przekształcając ją częściowo w centrum konferencyjno-wystawiennicze. W grudniu 2017 prezydent RP ustanowił Kopiec Kościuszki wraz z otoczeniem pomnikiem historii.



Informacje praktyczne
- Adres: al. Waszyngtona 1, 30-204 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 9:00–15:30
- Telefon: +48124251109
- Strona internetowa: kopieckosciuszki.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (25 788 opinii)