| Janina Adamczyk | |
|---|---|
| Urodzenie | 3 marca 1911, Kraków |
| Śmierć | 30 lipca 2013, Kraków |
| Zawód | Chemiczka, wynalazczyni |
| Wykształcenie | Wydział Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego |
| Najważniejsze wynalazki | Tarcze do cięcia i szlifowania metali; kleje w tubkach; pasty i środki chemiczne |
| Odznaczenia | Nagroda Państwowa I stopnia |
| Dzieci | Syn: Jerzy (ur. 1947) |
Janina Adamczyk była polską chemiczką i wynalazczynią z Krakowa, znaną z prac nad środkami chemicznymi i produktami gospodarstwa domowego. W swojej karierze opracowała m.in. tarcze do szlifowania metali, kleje sprzedawane w tubkach oraz pasty i preparaty czyszczące.
Życiorys i wykształcenie
Urodziła się w Krakowie w 1911 roku. Wychowywała się u ciotki i wuja po śmierci rodziców; matka zmarła kilka miesięcy po jej narodzinach, a ojciec poległ w 1916 roku. Przed wybuchem II wojny światowej ukończyła studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Działalność w czasie wojny
Jeszcze w 1939 roku wstąpiła do Związku Walki Zbrojnej i pełniła funkcję kuriera Komendy Głównej z rangi podporucznika, przewożąc pieniądze i broń. W marcu 1941 roku została aresztowana; przebywała w więzieniu na Montelupich, a następnie trafiła do obozu koncentracyjnego Ravensbrück. W obozie była poddawana eksperymentom pseudomedycznym, po czym przeżyła wojnę i pieszo wróciła do Krakowa.
Praca zawodowa i opracowane produkty
Po wojnie pracowała w Krakowskim Przedsiębiorstwie Aptek, gdzie przygotowywała leki i nadzorowała ich produkcję. Pod koniec lat 50. przeniosła się do Zjednoczonych Zakładów Chemii Gospodarczej Inco do laboratorium kontroli jakości; zajmowała się tam śledzeniem mediów zachodnich i udoskonalaniem formuł produktów.
W Inco opracowała szereg nowych produktów: pastę do podłóg w emulsji niewymagającą podgrzewania, pasty do butów sprzedawane w tubkach, pastę ścierną „Automax” do renowacji lakierów samochodowych oraz kleje w tubkach, dla których uruchomiono nowy zakład produkcyjny. Jest autorką tarcz do szlifowania i cięcia metali stosowanych na szlifierkach; za ten wynalazek otrzymała Nagrodę Państwową I stopnia.
Autorstwo środka „Ludwik”, patenty i późniejsze lata
W powszechnej opinii Janina Adamczyk była powiązana z opracowaniem płynu do mycia naczyń „Ludwik”, który zaczął powstawać w latach 60. w zakładzie w Górze Kalwarii. Patent na ten środek uzyskali inżynierowie z tamtego zakładu, Hanna Majchert i Zbigniew Korda; Adamczyk nigdy publicznie nie zabrała głosu na temat autorstwa formuły.
Nie posiadała własnych patentów, ponieważ patenty z pracy służbowej stały się własnością zakładów, w których pracowała. Za swoje wynalazki otrzymywała premie od pracodawcy. Pod koniec XX wieku zamieszkała w domu pomocy społecznej.