Poniedziałek, 16 listopada Imieniny: Małgorzata, Edmund, Gertruda
Teraz Poniedziałek, 16 listopada 2026

Alexander Abusch — niemiecki polityk i publicysta

Znani z miasta Adam Dudek 3 min czytania

Alexander Abusch
Fot. Klaus Franke · „Berlin, 1. DSV-Jahreskonferenz, Alexander Abusch” · licencja CC BY-SA 3.0 de · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Alexander Abusch (pseud. Ernst Reinhardt; 14 lutego 1902–27 stycznia 1982) był niemieckim politykiem, publicystą, krytykiem literackim i poetą. Znany był z działalności prasowej w okresie emigracji oraz z funkcji w rządzie NRD.

Dane podstawowe
Pełne nazwiskoAlexander Abusch
PseudonimErnst Reinhardt
Data urodzenia14 lutego 1902
Miejsce urodzeniaKraków
Data śmierci27 stycznia 1982
Miejsce śmierciBerlin
Zawódpolityk, dziennikarz, publicysta, krytyk literacki, poeta
Najważniejsze funkcjeminister kultury NRD (1958–1961); wicepremier (1961–1971)
OdznaczeniaBrązowy Order Zasług dla Ojczyzny
Miejsce pochówkuCmentarz Centralny Friedrichsfelde, Berlin

Alexander Abusch urodził się w żydowskiej rodzinie kupca i wychował się w Norymberdze. Od młodości angażował się w ruchy socjalistyczne i od początku lat 20. pracował w redakcjach prasowych.

Życiorys i początki działalności

Urodził się w 1902 roku w Krakowie. Jego ojciec zajmował się drobnym handlem, a Abusch dorastał w Norymberdze. W wieku 14 lat uczył się kupieckiego rzemiosła.

W 1916 roku wstąpił do Freien Sozialistischen Jugend. Od 1921 roku pracował w redakcjach różnych gazet. W 1931 roku ożenił się z Hildegardą Aßmann.

Emigracja i praca w prasie

Po dojściu Hitlera do władzy Abusch opuścił Niemcy i przebywał na emigracji w latach 1933–1946. Najpierw wyjechał do Francji, a w 1941 roku przeniósł się do Meksyku.

W okresie emigracji pracował w redakcji „Naszych Czasów”. Był redaktorem naczelnym „Rote Fahne” w latach 1935–1939 oraz „Freies Deutschland” w latach 1941–1946. Współredagował także Brunatną księgę o podpaleniu Reichstagu i sprzeciwiał się dyktaturze Hitlera.

Rola w NRD i działalność kulturalna

Po II wojnie skoncentrował się na polityce i krytyce literackiej. W 1950 roku podpisał apel sztokholmski. W latach 1958–1961 pełnił funkcję ministra kultury NRD, a od 1961 do 1971 był wicepremierem.

W ostatnim okresie życia, w latach 1972–1982, działał jako wiceprzewodniczący i honorowy przewodniczący Federacji Kultury Wschodnich Niemiec. Z racji zajmowanych stanowisk mieszkał w osiedlu kierownictwa NRD wokół Majakowskiring w Berlinie-Pankow. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym Friedrichsfelde w Berlinie.

Publikacje i dorobek literacki

Abusch pisał zarówno prozę, jak i teksty publicystyczne oraz krytyczne prace o kulturze. Do jego utworów należą opowiadania, prace polityczne i szkice literaturoznawcze.

Wybrane publikacje:

  • Der Kampf vor den Fabriken (Erzählungen), 1926
  • Braunbuch über Reichstagsbrand und Hitler-Terror (współredaktor), Paryż 1933
  • Der Irrweg einer Nation, Meksyk 1945
  • Stalin und die Schicksalsfragen der deutschen Nation, Berlin 1949
  • Literatur und Wirklichkeit. Beiträge zu einer neuen deutschen Literaturgeschichte, Berlin 1952
  • Schiller – Größe und Tragik eines deutschen Genius, 1955
  • Kulturelle Probleme des sozialistischen Humanismus. Beiträge zur deutschen Kulturpolitik. 1946–1961, Berlin 1962
  • Shakespeare. Realist und Humanist, Genius der Weltliteratur, Berlin 1964
  • Entscheidung unseres Jahrhunderts. Beiträge zur Zeitgeschichte 1921 bis 1976, Berlin 1977
  • Der Deckname, Memoiren, Berlin 1981

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Alexander Abusch?
Urodził się 14 lutego 1902 roku w Krakowie.
Jakie funkcje pełnił Alexander Abusch w NRD?
Był ministrem kultury NRD w latach 1958–1961 i wicepremierem w latach 1961–1971.
Gdzie przebywał Abusch podczas emigracji?
Podczas emigracji przebywał we Francji, a od 1941 roku w Meksyku; działał w redakcjach emigracyjnych pism.
Gdzie pochowano Alexandra Abuscha?
Został pochowany na Cmentarzu Centralnym Friedrichsfelde w Berlinie.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Adam Dudek

Nazywam się Adam Dudek i w redakcji krakowzbliska.pl prowadzę sekcję Aktualności. Piszę o tym, co dzieje się w Krakowie dzisiaj: decyzjach ratusza, inwestycjach i sprawach, które mieszkańcy widzą na własnej ulicy.

Czytaj również