Szybki skrót
Co najkrócej otrzymasz, gdy chcesz się zorientować o zbiorach i korzystaniu z Biblioteki Jagiellońskiej:
Najważniejsze fakty:
- około 6 436 577 woluminów i jednostek zbiorów – stan na 31-12-2021
- Katalog online – wyszukiwanie i zamawianie zbiorów przez stronę Biblioteki Jagiellońskiej (bj.uj.edu.pl)
- Informacje o godzinach i kontakt – sekcja kontakt/godziny na stronie bj.uj.edu.pl (stan na 25-09-2026)
- Jak zapisać się do biblioteki – instrukcje rejestracji w zakładce „Zapis” na stronie BJ
Przegląd zbiorów – typy i tryb udostępniania
Tabela pokazuje główne kategorie zbiorów, orientacyjną wielkość w kontekście całości zbiorów oraz typowy tryb udostępniania:
| Typ zbioru | Przybliżony rozmiar (jedn.) | Tryb udostępniania |
|---|---|---|
| Księgozbiór ogólny | część ogółu – łącznie około 6 436 577 wol. i jedn., stan na 31-12-2021 | wypożyczenie dla zarejestrowanych użytkowników / czytelnia |
| Rękopisy | brak szczegółowego rozbicia publicznie zestawionego – część zbiorów specjalnych, stan na 31-12-2021 | dostęp głównie na czytelnię po zamówieniu / nie do wypożyczenia |
| Stare druki i inkunabuły | niewielka, ale wysoko wartościowa część zbiorów specjalnych, stan na 31-12-2021 | dostęp na czytelnię po zamówieniu / czasami wystawione / cyfrowo |
| Kartografia (mapy historyczne) | część zbiorów specjalnych, rozmaite kolekcje kartograficzne, stan na 31-12-2021 | czytelnia / zamówienie / cyfrowo |
| Zbiory graficzne (ryciny, drzeworyty) | część zbiorów specjalnych, różne formy, stan na 31-12-2021 | dostęp na czytelnię po zamówieniu / reprodukcje |
| Muzykalia | wyodrębnione kolekcje rękopisów i druków muzycznych, stan na 31-12-2021 | czytelnia / zamówienie / czasem cyfrowo |
| Wydawnictwa rzadkie | wybrane pozycje w zbiorach specjalnych, stan na 31-12-2021 | czytelnia / zamówienie / cyfrowo |
| Dokumenty życia społecznego (archiwa, ephemera) | część zbiorów specjalnych i archiwalnych, stan na 31-12-2021 | czytelnia po zamówieniu / ograniczony dostęp |
| Zbiory cyfrowe | zestaw cyfrowych kopii wybranych obiektów i kolekcji – rozwijane projekty digitalizacji | dostęp online przez zasoby cyfrowe BJ |
Wyjątki: wypożyczalność zależy od stanu zachowania i praw autorskich. Nie wszystkie egzemplarze danej kategorii będą dostępne do wypożyczenia.
Najcenniejsze zbiory Jagiellonki
Poniżej 6–8 przykładów, które ilustrują wartość zbiorów i sposób ich udostępniania:
- Karta z De revolutionibus Nicolai Copernici – cenny fragment pracy Kopernika, wpisany na listy zbiorów o znaczeniu międzynarodowym, dostępność – zwykle na zamówienie do czytelni lub w kopii cyfrowej.
- Inkunabuły – najwcześniejsze druki z końca XV wieku, cenne ze względów bibliofilskich, dostępność – czytelnia zbiorów specjalnych, okazjonalne ekspozycje.
- Średniowieczne kodeksy i rękopisy liturgiczne – unikatowe manuskrypty, dostępność – zamówienie do czytelni, część zdigitalizowana.
- Rękopisy i autografy polskich twórców – listy i manuskrypty literackie oraz dokumenty związane z historią kultury, dostępność – na zamówienie, czasem wystawy.
- Historyczne mapy i atlasy – kolekcje kartograficzne ilustrujące rozwój wiedzy o terenie, dostępność – czytelnia/konsultacja, reprodukcje cyfrowe.
- Zbiory graficzne i ryciny – prace grafików i materiały ikonograficzne, dostępność – czytelnia po zamówieniu, reprodukcje.
- Unikatowe druki i wydania polskie – rzadkie wydawnictwa krajowe, dostępność – czytelnia, wybrane pozycje cyfrowo.
Ilustracja przykładowego eksponatu:
Obraz wybranego eksponatu ilustruje typowy obiekt z kolekcji specjalnych – nazwa, krótkie uzasadnienie wartości i informacja o sposobie oglądania znajdują się przy fotografii. Jeśli obiekt ma cyfrową kopię, jest ona dostępna w zasobach cyfrowych Biblioteki Jagiellońskiej.
Usługi i narzędzia – co biblioteka oferuje użytkownikom
Główne usługi i narzędzia, które pomogą ci znaleźć i wykorzystać materiały:
- Katalog online – centralne narzędzie wyszukiwania i zamawiania zbiorów, dostęp przez stronę BJ (poradniki obsługi na stronie).
- Czytelnie specjalistyczne – czytelnia zbiorów specjalnych, czytelnia ogólna i inne wydziałowe czytelnie, każda z własnym zakresem zbiorów.
- Zasoby cyfrowe – kolekcje skanów i reprodukcji dostępne online, przydatne do badań zdalnych.
- Usługi reprograficzne – zamawianie kopii i skanów zgodnie z zasadami ochrony zbiorów i praw autorskich.
- Międzybiblioteczna wypożyczalnia (ILL) – możliwość wypożyczeń między instytucjami, na warunkach regulaminu.
- Pomoc referencyjna i bibliograficzna – konsultacje przy wyszukiwaniu, przygotowywaniu bibliografii i prac badawczych.
- Wystawy i ekspozycje – okazjonalne prezentacje skarbów biblioteki dla publiczności.
Zasady dostępu, zapis i wypożyczenia
Podstawowe reguły korzystania – krótkie informacje i odwołanie do regulaminu:
- Kto może korzystać – studenci i pracownicy Uniwersytetu Jagiellońskiego. Czytelnicy zewnętrzni mogą korzystać po rejestracji.
- Wstęp do gmachu i korzystanie z czytelni – najczęściej bezpłatne. Szczegóły i ewentualne opłaty reguluje regulamin BJ (stan na 25-09-2026).
- Zbiory specjalne – wymagają zamówienia i pracy w czytelni. Zwykle nie podlegają wypożyczeniu.
- Opłaty i kary reguluje regulamin BJ (stan na 25-09-2026).
Informacje o rejestracji i uwagi dla różnych grup użytkowników:
| Grupa użytkowników | Rejestracja | Uwagi |
|---|---|---|
| Studenci UJ | konto UJ (automatyczne uprawnienia) | zwykle wyższe limity wypożyczeń niż dla gości |
| Pracownicy UJ | konto UJ | dostęp do większej liczby usług bibliotecznych |
| Czytelnicy zewnętrzni | rejestracja czytelnika (dokument tożsamości i wypełnienie formularza) | Limity i opłaty określa regulamin korzystania BJ (stan na 25-09-2026) |
Jak wyszukać i zamówić materiał – kroki?
Krótka procedura krok po kroku:
- Wejdź do katalogu online przez stronę Biblioteki Jagiellońskiej i wyszukaj po tytule, autorze lub słowach kluczowych.
- Zaloguj się lub załóż konto czytelnika – studenci/pracownicy używają konta UJ, czytelnicy zewnętrzni rejestrują konto czytelnicze.
- Zamów materiał – wybierz opcję „zamów do czytelni” lub „rezerwuj do wypożyczenia”, wypełnij wymagane pola i potwierdź.
- Odbiór w czytelni lub wypożyczenie – przy odbiorze okaż dokument tożsamości i potwierdzenie zamówienia.
- Dostęp do materiałów cyfrowych – po zalogowaniu pobierz lub oglądaj dostępne skany w zasobach cyfrowych.
Uwaga o kopiowaniu i fotografowaniu: robienie nieautoryzowanych zdjęć i skanów jest zabronione. Zlecenia reprodukcji realizuje pracownia reprograficzna BJ zgodnie z zasadami ochrony zbiorów i obowiązującymi opłatami.
Praktyczne dane kontaktowe i logistyka
Główne informacje praktyczne:
- Adres główny – al. Adama Mickiewicza 22, 30-059 Kraków.
- Kontakt i godziny – informacje kontaktowe oraz godziny otwarcia publikuje Biblioteka Jagiellońska (bj.uj.edu.pl), stan na 25-09-2026.
- Katalog online – dostęp przez stronę BJ, poradniki i FAQ z instrukcjami wyszukiwania na stronie.
- Zwiedzanie i wystawy – kalendarium wystaw i informacje o rezerwacjach podaje Biblioteka Jagiellońska.
Zakończenie
Jeśli szukasz konkretnego rękopisu – najpierw sprawdź katalog cyfrowy BJ, a potem skontaktuj się z czytelnią zbiorów specjalnych, by ustalić warunki udostępnienia i termin wizyty.
